نکات کلیدی:
• تقریباً یک چهارم از بیمارانی که کنترل دیابت نوع ۲ در آنها دشوار است، دچار هایپرکورتیزولیسم هستند.
• این نتایج با مطالعه قبلی مطابقت دارد.
۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ - دادههای جدید یک مطالعه کوهورت بر روی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ با کنترل دشوار قند خون، سطح بالای کورتیزول را در بیش از ۷۵٪ از این افراد تایید کرد؛ سطحی که با افزایش شیوع بیماریهای قلبی-عروقی مرتبط است.
پژوهشگران دریافتند که نتایج میانمدت بخش اول مطالعه CAPTAIN-T2Dکه در کنفرانس ENDO 2026 ارائه شد، با نتایج بخش اول کارآزمایی CATALYST همسو است.
دکتر النا کریستوفیدیس، مدیرعامل Endocrinology Associates Incدر کلمبوس اوهایو، اظهار داشت: «مهمترین نکته این است که ما شاهد ثبات در بروز ریتمهای ناکارآمد کورتیزول و اختلال در محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) در افراد مبتلا به دیابت و فشار خون کنترلنشده هستیم، که مشابه نتایج مطالعۀ CATALYSTاست. بنابراین، آنچه بسیار خوشحالمان میکند این است که در دادهها، اپیدمیولوژی و احتمال شیوع هایپرکورتیزولیسم در افراد مبتلا به دیابت و فشار خون کنترلنشده، همگونی و ثبات وجود دارد.»
در بخش اول مطالعه CAPTAIN-T2D، محققان بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ با کنترل دشوار قند خون را مورد ارزیابی قرار دادند؛ این وضعیت به عنوان HbA1cمعادل ۷.۵٪ یا بالاتر، علیرغم استفاده از حداقل دو داروی دیابت، تعریف شده است. همچنین بیمار باید حداقل یک عامل خطر برای بالا بودن سطح کورتیزول داشت که شامل موارد زیر بود: HbA1cمعادل ۷.۵٪ یا بالاتر علیرغم مصرف حداقل سه داروی دیابت، مصرف حداقل دو داروی فشار خون، وجود عوارض مرتبط با دیابت، مصرف انسولین یا یک داروی اینکرتین (Incretin agent)، پوکی استخوان یا تشخیص قبلی سندرم کوشینگ. نتایج میانمدت ارائه شده در اینجا شامل ۳۹۷ بیمار بود (میانگین سنی ۶۲.۱ سال؛ ۳۴.۳٪ زن)؛ طبق برنامه، مطالعه کامل شامل ۱۵۰۰ بیمار خواهد بود.
بر اساس این ارائه، در بخش دوم مطالعه CAPTAIN-T2D، بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ با کنترل دشوار قند خون و هایپرکورتیزولیسم، بهصورت تصادفی بین مصرف کلوفوتریبن (Clofutriben– محصول شرکت دارویی Sparrow) یا پلاسبو قرار خواهند گرفت.
دکتر کریستوفیدیس و همکاران دریافتند که در میان ۳۹۷ بیمار اول از بخش اول این کارآزمایی، ۲۵.۴ درصد دارای سطح بالای کورتیزول سرم صبحگاهی بودند؛ این سطح به صورت بیش از ۱.۸ میکروگرم بر دسیلیتر پس از تست سرکوب دگزامتازون ۱ میلیگرمی تعریف شد. این دادهها با بخش اول کارآزمایی CATALYSTمطابقت دارد که پیشتر گزارش شده بود ۲۳.۸٪ از بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ با کنترل دشوار، دارای همین سطح بودند.
علاوه بر این، محققان دریافتند که ۲۹٪ از بیماران دارای سطح کورتیزول سرم صبحگاهی بین ۱.۲ تا ۱.۸ میکروگرم بر دسیلیتر بودند که این میزان نیز مشابه عدد ۲۵٪ در گروه CATALYSTاست. در مطالعه CATALYST، سطوح بالای ۱.۲ میکروگرم بر دسیلیتر با افزایش بیماریهای همراه قلبی (Cardiac comorbidities) مرتبط بود.
دکتر کریستوفیدیس، گفت: «برخی پزشکان اکنون بررسی هایپرکورتیزولیسم در بیماران دیابتی با کنترل دشوار قند خون را به عنوان بخشی روتین و مورد انتظار در عملکرد بالینی خود میدانند و با این مفهوم کاملاً راحت هستند؛ اما فکر میکنم برای برخی دیگر، هنوز این آمادگی حاصل نشده است، زیرا تجربیات و آموزشهای آنها با این رویکرد همسو نبوده و در این زمینه کمی دچار چالش هستند.»
او در ادامه افزود: «بسیار حیاتی است که درک کنیم منشاء دیابت، فشار خون و چاقی بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که تاکنون تصور میکردیم؛ مشخص است که یک مکانیسم واحد نمیتواند محرک اصلی این بیماریها باشد. برای اصلاح خطر بیماری در افراد و تغییر میزان مرگومیر و عوارض (morbidity) آیندۀ آنها، مهم است که متحد شویم تا طرحی برای درک تمامی متغیرهای مختلفی که در ایجاد این فرآیند بیماری نقش دارند، ارائه دهیم. همچنین باید گزینههای مختلفی را که برای کاهش این ریسک و تعدیل مرگومیر آینده در اختیار داریم، بررسی کنیم. ما باید نسبت به این پیچیدگی گشودهتر و هوشمندتر برخورد کنیم تا بتوانیم نیازهای مراقبتی سلامت را به صورت فردیسازی شده برای بیمارانمان برآورده کنیم.»
منبع:
https://www.healio.com/news/endocrinology/20260713/another-study-shows-links-between-hypercortisolism-difficulttocontrol-type-2-diabetes